Hoe zorg je voor concentratie? 9 tips - Eindexamenuitleg.nl

9 tips om je beter te concentreren tijdens je eindexamen

(en tijdens het leren)
concentratie eindexamens

Concentratie. Het is super belangrijk. Maar ook moeilijk te creëren wanneer het even weg is.

Vooral tijdens je eindexamen is een goede concentratie van levensbelang. Je hebt immers maar 3 uur, en die is zo om!

Maar wat is een goede concentratie? Wat heeft concentratie met spanning te maken? En hoe zorg je dat je geconcentreerd bent tijdens je eindexamen?

Als jij op zoek bent naar tips die je meteen kan gebruiken, dan ga je deze lijst zeker handig vinden.

Wat is concentratie?

Concentratie is je aandacht helemaal bij 1 punt hebben. Als je geconcentreerd bent, dan heb je geen gedachten over andere zaken. Je bent helemaal bij de activiteit die je wil doen.

Daarnaast voelt het alsof je “aan” staat. Je bent actief en je voelt je alert. Als je geconcentreerd bent, val je niet zomaar in slaap en raak je niet makkelijk afgeleid door honger of andere gevoelens.

Daarnaast heb je als je geconcentreerd bent minder gedachten en minder zelfbewustzijn. Je reflecteert niet op wat je doet (doe ik dit goed? Waarom doe ik dit?) maar je doet gewoon. Het voelt alsof je handelingen automatisch gaan.

En tot slot leidt concentratie tot een gevoel van controle. Je gedachten zijn waar je wil dat ze zijn. Op dat moment voel je dat jij de baas bent over je eigen gedachten. Je hoeft je niet te motiveren, maar dingen gaan als het ware vanzelf.

Stress en spanning

Om geconcentreerd te zijn, moet je ruimte hebben in je hoofd. Stress vult die ruimte op. Stress is daarom slecht voor je concentratie. Hoe gestrester je bent, hoe moeilijker het is om he aandacht bij je examen te houden.

Maar enige gezonde spanning helpt juist om je concentratie te verhogen. Wanneer je voelt dat iets belangrijk is, dan voel je je automatisch actiever en scherper. Dat helpt juist weer bij het maken van je eindexamen.

Het is dus optimaal om wel een beetje gespannen te zijn, maar niet heel erg gestrest. Gezonde wedstrijdspanning dus.

Het kan moeilijk zijn om die balans te vinden. Maar met een goede voorbereiding, en een goed begrip van hoe je met concentratie om met gaan, komt het helemaal goed.

Maak voor jezelf duidelijk wat je gaat doen

Om je goed te kunnen concentreren moet je weel een duidelijke focus hebben. Dat klinkt logisch, maar focus komt niet vanzelf.

Om je te focussen heb je een duidelijke taak nodig. Probeer eens te focussen op “koken”. Dat gaat niet. Je kan je wel focussen op “snijden”.

Zo werkt het ook tijdens je examen. Je kan je niet focussen op “examen maken”. Je kan je wel focussen op “vraag 1 lezen” en vervolgens “de begrippen van vraag 1 onderstrepen” en vervolgens “duidelijk het antwoord opschrijven”.

Concentratie begint dus bij een duidelijke taak. Als je weet wat je moet doen, kan je je makkelijker concentreren.

Houd je tafeltje opgeruimd

Tijdens een examen van 3 uur, lees je veel woorden. Je hebt veel papier op je tafeltje: opgavenblad, antwoordblad, aantekeningen, bij sommige examens een bronnenboekje en soms ook nog een woordenboek of atlas.

Als je daarnaast ook nog eten meeneemt en een volle etui, dan raakt een tafeltje snel vol. Wanneer je zoveel papier en zooi voor je neus hebt, raak je afgeleid.

En als je aan het einde van je examen je vragen nog wil nalezen, dan moet je natuurlijk nog wel je aantekeningen kunnen terugvinden. Tijd verspillen aan zoeken haalt je uit je concentratie.

Zorg dus dat je tafeltje opgeruimd blijft, en dat jij je hoofd niet verliest aan randzaken, maar bij het examen houdt

Houd een lijstje bij van dingen die je hebt overgeslagen

Als je een vraag niet weet, sla die dan over. Ten eerste is het zonde om meer dan 10 minuten te verspillen aan 1 vraag waar je maximaal 3 punten voor kan halen.

Ten tweede gaat heel lang over 1 vraag doen ten koste van je concentratie. Dat komt doordat heel lang met 1 vraag bezig zijn je gefrustreerd maakt. En frustratie leidt af van waar je mee bezig bent.

Het is dus verstandig om vragen waar je niet uitkomt direct over te slaan.

Als je inderdaad een vraag overslaat, noteer dan op je aantekeningen blad dat je die vraag hebt overgeslagen.

Als je klaar bent met alle vragen die je wist, kan je alle vragen die je niet wist nog eens proberen.

Houd dus een lijstje bij van dingen die je hebt overgeslagen. Noteer dan wel waar de vraag over ging, en of je die vraag helemaal niet wist, of er gewoon even niet op kon komen.

Vragen waar je even niet op kon komen, zijn zinvol om nogmaals te proberen. Doe deze als eerste.

Bij vragen waar je echt niks van snapte, is de kans dat je de tweede keer dat je ernaar kijkt hem wel snapt niet zo groot. Doe deze dus als laatste.

Zorg dat je oefent met concentreren

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is concentratie te oefenen.

Als je je regelmatig voor langere tijd concentreert, dan wordt concentreren steeds makkelijker. Je leert dan je aandacht voor langere tijd vast te houden, en kleine afleidingen te negeren.

Er zijn twee kanten aan concentratie oefenen: algemene concentratie en specifieke concentratie.

Algemene concentratie betekent dat je in het algemeen goed bent in concentreren. Het maakt niet uit waarvoor: wat je ook moet doen, je kan je goed concentreren.

Specifieke concentratie betekent dat je goed bent in het concentreren onder specifieke omstandigheden.

Je kan je algemene concentratie heel goed oefenen door thuis te proberen of je je aandacht voor langere tijd ergens bij kan houden. Probeer steeds iets langer je aandacht erbij te houden.

Bijvoorbeeld als je oude examens oefent. Zet een timer, en verplicht jezelf voor een aantal minuten bezig te blijven. Zonder op te staan, zonder internet te openen, zonder te praten.

Begin bijvoorbeeld met 10 minuten, en na 10 minuten mag je pauze. Als het je lukt om steeds 10 minuten echt helemaal 100% geconcentreerd te blijven, ga dan omhoog naar 15 minuten.

Wanner het je lukt om 25 minuten geconcentreerd te blijven, dan ben je goed bezig!

Als je weet hoeveel minuten je geconcentreerd kan blijven, gebruik dat dan ook om je eindexamen in te delen (zie volgende tip).

Neem pauze

Je eindexamen duurt 3 uur. En niemand kan zich 3 uur achtereen concentreren.

Als je dat wel probeert, is de kans groot dat je het eerste uur geconcentreerd bent, en daarna zo moe bent dat je waarschijnlijk steeds minder geconcentreerd raakt.

Het is dus essentieel om in het begin van je eindexamen, als je nog fit en uitgerust bent, rust te pakken. Zo voorkom je dat je later moe wordt.

Dit is ook het idee van de Pomodoro techniek.

De pomodoro techniek zegt dat je na elke 25 minuten verplicht pauze moet nemen, of je nu moe bent of niet. Het is bewezen dat je dan op de lange termijn uitgerust blijft en veel productiever bent.

Effectieve pauze

Als je op je eindexamen elk half uur even pauze neemt, betekent dat dat je 5 keer pauze zult nemen. Maar hoe neem je effectief pauze?

Zorg ervoor dat je gedachten echt even weg gaan van het examen. Lees niet alvast de volgende vraag, maar kijk even om je heen.

Het kan ook heel erg helpen om even je spieren te strekken. Rekken en strekken verhogen ook je concentratie en verminderen zelfs stress en spanning.

Een effectieve pauze bestaat dus uit even los komen van het examen, en gefocust zijn op iets anders.

Specifieke concentratie

We bespraken eerder het verschil tussen algemene en specifieke concentratie. Voor algemene concentratie zagen we dat je kan oefenen met concentreren.

Maar dat geldt ook voor specifieke concentratie. Je kan de context van het eindexamen oefenen, door goed te weten wat je kan verwachten. En door jezelf bekend te maken met de context van het eindexamen. De volgende 2 tips gaan hierover:

Visualiseer je eindexamen

Als je in een nieuwe of onbekende situatie komt dan ben je automatisch meer bezig met de omgeving. Je kent de situatie niet, en die wil je in je opnemen.

Het eindexamen is een nieuwe situatie voor je. Maar je wilt straks niet bezig zijn met hoe gek de gymzaal eruitziet, of met de vraag waar je school al die tafeltjes vandaan heeft gehaald. Je wilt bezig zijn met je examen goed maken.

Er is een trucje om ervoor te zorgen dat je op je eindexamen niet bezig zult zijn met de omgeving, maar met het examen zelf. Dat trucje heet visualiseren.

Visualiseren is het inbeelden van een bepaalde situatie. Door situaties in te beelden, ben je minder bezig met de omgeving als je echt in die situatie komt.

Beeld je thuis eens in dat je in de gymzaal zit, achter een klein tafeltje, met een klok voor je, en je klasgenoten naast je. Je ziet een klok aan de muur, en je woordenboek voor je.

Als je dat doet, zal je tijdens je eindexamen minder snel afgeleid raken door allemaal randzaken. Je hebt het immers al een keer meegemaakt. In je hoofd!

Weet wat je kan verwachten

Weten wat je kan verwachten is dus heel belangrijk. Dat geldt voor de omgeving. Maar natuurlijk ook voor de stof.

Weet jij wat de examenonderwerpen zijn? Welk type vragen je kan verwachten? En weet jij precies welke begrippen je allemaal op je eindexamen kan tegenkomen?

Zorg dat je optimaal bent voorbereid en doe onze online examentraining! Je kan met elk vak gratis beginnen. Je leert precies wat het examen inhoudt, en wat belangrijk is.

Bekijk havo trainingen Bekijk vwo trainingen

Zorg dat je goed eet en drinkt

En tot slot: zorg dat je goed eet en drinkt. Je hebt suiker nodig om je hersenen te laten draaien. Zeker als je veel nadenkt en je een hoge concentratie hebt. Fruit is een heerlijke en gezonde manier om suiker binnen te krijgen.

Daarnaast is het van belang om goed te drinken. Neem dus sowieso een flesje water mee naar je examen. Want als je te weinig vocht hebt, gaat dan ten koste van je concentratie.

Verder kan het helpen om een goed ontbijt te nemen voordat je naar je examen toegaat.

Als je wil kan je nog veel meer tips lezen over voeding. Er zijn heel vele blogs met allerlei tips.

X